Κυριακή, 7 Φεβρουαρίου 2016

Ο ΙΟΥΔΑΪΣΜΟΣ





"Ο εβραϊκός λαός έκανε την ιστορική του εμφάνιση μετά το 2000 π.Χ.. Ίσως κατάγεται από τους Αμορίτες ή 'Δυτικούς', που εγκαταστάθηκαν στη Μεσοποταμία στα τέλη της 3ης χιλιετηρίδας. Ίσως όμως και να ταυτίζεται με τους κχαμπιρού, που αναφέρουν οι πηγές των μέσω της 2ης χιλιετηρίδας. Σύμφωνα με τη Βίβλο οι πρόγονοι του Ισραήλ έφτασαν στην Αίγυπτο σαν ελεύθεροι άντρες που αργότερα όμως υποδουλώθηκαν. Χιλιάδες έφυγαν γύρω στο 1260 π.Χ. ακολουθώντας τον προφήτηΜωϋσή, που το όνομά του έχει αιγυπτιακή προέλευση. Εγκαταστάθηκαν στη Χαναάν και εκεί σχημάτισαν κατόπιν τις δώδεκα φυλές.




Γύρω στο 1050 ο σοφέτ (κριτής) και προφήτης Σαμουήλ ονόμασε τον Σαούλ βασιλιά του Ισραήλστον πόλεμο εναντίον των Φιλισταίων. Μετά το θάνατο του του Σαούλ, ορίστηκε βασιλιάς ο Δαυΐδ από τη νότια φυλή του Ιούδα. Έφερε στην περιοχή την ειρήνη και μετέτρεψε την Ιερουσαλήμ σε θρησκευτικό κέντρο και φύλακα της Κιβωτού της Διαθήκης. Τον Δαυΐδ τον διαδέχτηκε ο γιος του Σαλωμών (Σολομών περ. 961-922 π.Χ.), ο φημισμένος για τη σοφία του βασιλιάς, που οικοδόμησε το Ναό της Ιερουσαλήμ για να καταθέσει εκεί την Κιβωτό (της Διαθήκης). Μετά το θάνατο του Σαλωμώντος, το κράτος διασπάστηκε στο Βασίλειο του Βορρά (Ισραήλ) και το Βασίλειο του Νότου (Ιουδαία). [...] (σελ. 154)



Χάρη στις πρόσφατες αρχαιολογικές ανασκαφές έγινε δυνατό να προσδιοριστεί καλύτερα το κοινό θρησκευτικό υπόβαθρο των χωρών της Χαναάν. Η χρησιμότητα της Βίβλου σαν ιστορικής πηγής τέθηκε συχνά σε αμφισβήτηση. Βέβαια, μπορούμε να δηλώσουμε κατηγορηματικά ότι ένα μέρος τουλάχιστον των βιβλικών αφηγήσεων έχει ιστορική βάση.

Η ιερή γραφή των Εβραίων είναι το 'Τοράχ νέμπι'ιμ βε κετουβίμ 9εν συντομία Τανάκχ), 'ο Νόμος, οι Προφήτες και οι Γραφές', και, όπως δείχνει ο τίτλος, αποτελείται από τρεις βασικές ενότητες: το κρίως λεγόμενο Τοράχ ή Πεντάτευχο (πέντε γραπτά), τους Προφήτες και τα υπόλοιπα κείμενα. Το παλαιότερο μέρος της Πεντατεύχου χρονολογείται από το 10ο αιώνα π.Χ., ενώ τα πιο πρόσφατα των Κετουβίμ από το 2ο αιώνα π.Χ. (σελ. 156) [...]


Οι σπουδαιότερες εβραϊκές εορτές είναι το Νέο Έτος (Ρος Χασανάχ), ο Εξιλασμός (Γιομ Κιππούρ), η Σκηνοπηγία (Σουκκότ), η Καθιέρωση (Χανούκ-καχ), τα Πουρίμ, το Πάσχα και η Πεντηκοστή (Σαβου'ότ). [...] Οι συμμετέχοντες συγκεντρώνονται με τους ήχους του σοφάρ, ενός οργάνου από κέρατο κριαριού, που διώχνει τους δαίμονες" (σελ. 159).



Αποσπάσματα από τη μελέτη των Mircea Elliade - Ioan P. Couliano, Λεξικό των Θρησκειών, μτφρ. Ευάγγελου Γαζή, εκδ. Το Βήμα, 2016..

"Από την ποικιλία μορφών μυστικισμού που παρήγαγε ο Ιουδαϊσμός άλλες ανέπτυξαν βαθιά διαλογιστικά συστήματα, άλλες καλλιέργησαν έντονες συναισθηματικές μορφές μυστικής εμπειρίας, γενικά όμως ο ιουδαϊκός μυστικισμός διακρίνεται για τον ζωηρό εσχατολογικό προσανατολισμό του. σελ.333 [...] Στην Καββάλα αναπτύχθηκε επίσης και μια περισσότερο προφητική ροπή, με κύριο εκφραστή τον Αβραάμ Μπεν Σεμουέλ Αμπουλάφια (1240-1291;), ο οποίος συνδυάζοντας πολλά στοιχεία φιλοσοφικών θεωριών του Μαϊμονίδη (1135/38-1204),
αποσκοπεί να βοηθήσει την ψυχή να λύσει τα δεσμά που τη συγκρατούν στον κόσμο της πολλαπλότητας και να διευκολύνει την επιστροφή της στην πρωταρχική ενότητα. Για την επίτευξη αυτού του σκοπού συνιστάται ιδιαίτερα η ενατένιση, η θεωρία ενός αφηρημένου αντικειμένου, π.χ. τα γράμματα του εβραϊκού αλφαβήτου. Η ανύψωση της συνειδήσεως σε μια υψηλότερη κατάσταση ενότητας με τον Θεό αναπτύσσει και την ανθρώπινη προφητική ικανότητα" (σελ. 335-6).

"Παρά την πολυμορφία και τις εξωτερικές επιδράσεις που επηρρέασαν κατά καιρούς, ο ιουδαϊκός μυστικισμός κράτησε μια δική του δυναμική ενότητα, με άξονα την Παλαιά Διαθήκη, την κυριαρχία του λόγου και την εσχατολογική προσδοκία" (σελ. 337).

Αποσπάσματα από τη μελέτη του Αναστασίου (Γιαννουλάτου)Αρχιεπισκόπου Τιράνων και πάσης Αλβανίας, Ίχνη από την αναζήτηση του Υπερβατικού. Συλλογή θρησκειολογικών μελετημάτων, εκδ. Ακρίτας, Αθήνα 2004. 


Για να δείτε την παρουσίαση της δ.ε. 29 του Μαθήματος των Θρησκευτικών της Β΄ Λυκείου, πατείστε ΕΔΩ