Τρίτη, 8 Νοεμβρίου 2016

1.5 Αθεΐα - Β΄ Λυκείου



"Πιστεύω, Κύριε! Αλλά βοήθησέ με, γιατί η πίστη μου δεν είναι δυνατή" 
(Μκ. 9, 24)

"Χωρίς Θεό όλα επιτρέπονται" 
Φ. Ντοστογιέφσκυ, "Αδελφοί Καραμαζώφ"

Νικολάου Γ. Τσιρέβελου, Δρ. Θεολογίας ΑΠΘ
Εισαγωγή
Το βίωμα κάθε ανθρώπου είναι καθοριστικό για τη ζωή του. Μερικές φορές η λύτρωση που επαγγέλλονται οι θρησκείες μπορεί να γίνει κόλαση και πόνος εξαιτίας της συμπεριφοράς και των πράξεων των θρησκευομένων ανθρώπων. Τότε η ύπαρξη του Θεού μεταφράζεται σε καταδυνάστευση και τρομοκρατία. Από την πίστη σε έναν τέτοιο θεό είναι προτιμότερη η αθεΐα και ο αγνωστικισμός. Τουλάχιστον δε φορτώνουν τον άνθρωπο από θεϊστικές ενοχές και τιμωρίες, όπως είπε και η μαθήτρια Μιχαέλα Λ. στο Β3. 

Οπωσδήποτε τα παραπάνω αποτελούν μια σύντομη και μικρή αποτύπωση των εμπειριών που μπορούν να οδηγήσουν κάποιον άνθρωπο στην απόριψη του Θεού. Σίγουρα οι λόγοι είναι πολλοί, όπως το ερευνητικό πνεύμα, η φιλελεύθερη διάθεση, ατελείωτη κριτική απέναντι σε όλα που χαρακτηρίζουν πολλούς ανθρώπους. 

Ωστόσο στο ζήτημα αυτό υπάρχουν και πολλές παρεξηγήσεις. Για παράδειγμα μια μορφή παρεξηγήσεων σχετίζεται με τη σημασία των λέξεων. Έτσι άλλο πράγμα το "δόγμα" και άλλο ο "δογματισμός". Αλλά πόσοι το γνωρίζουν αυτό; Ποια είναι η ευθύνη των κληρικών, θεολόγων και άλλων συνειδητοποιημένων χριστιανών;

Από την άλλη, ποιες είναι οι θέσεις της Χριστιανικής Εκκλησίας και των αθέων για τη θρησκεία; Μήπως η αθεϊστική έκφραση λαμβάνει ενίοτε θρησκευτική μορφή; Μήπως το γεγονός της Εκκλησίας αντιμάχεται τη θρησκειοποίησή του; 

Μήπως τελικά Εκκλησία και αθεϊστική έκφραση είναι πολύ κοντά και ορισμένες παρεξηγήσεις τους διχάζουν; Σε αυτή την περίπτωση αυτό που επείγει είναι ο διάλογος;

Ας δούμε αναλυτικότερα το θέμα.



1. Για μια πρώτη προσέγγιση του θέματος.


Ας σκεφτούμε στις ομάδες μας, γιατί ορισμένοι άνθρωποι ή κι ορισμένοι από εσάς τους μαθητές είναι ή είστε άθεοι; Να καταγράψετε σύντομα τους λόγους.


2. Ορισμένες αθεϊστικές απόψεις.
Στήβων Χώκινγκ: Δεν υπάρχει θεός, δεν υπάρχει μοίρα.


Στο παραπάνω βίντεο ο Χώκινγκ προσπαθεί να μιλήσει για τον Θεό ή μήπως αναφέρεται στο γεγονός ότι η ανακάλυψη της δημιουργίας του κόσμου με επιστημονικά μέσα, μπορεί να μην προϋποθέτει τον Θεό;
Μήπως ο λόγος του αναφέρεται σε φανατισμένους θρησκευόμενους και χριστιανούς που a priori απορίπτουν τα επιστημονικά επιτεύγματα; 
Επίσης, μήπως ο λόγος του είναι ενάντια στη θρησκεία και στην ατομοκρατική αντίληψη της σχέσης με τον Θεό;
Όμως ας παρακολουθήσουμε και τις απόψεις κι άλλων φιλοσόφων, οι οποίοι έχουν συνδεθεί με τον αθεϊσμό;
Είναι πραγματικά άθεοι ή θέλουν να πουν κάτι άλλο;

3. Οι θέσεις περί θρησκείας και Θεού μεγάλων φιλοσόφων του δυτικού πολιτισμού. Μια κριτική αποτίμηση στην τάξη.
α) Κοινωνικοπολιτική αθεΐα. Το παράδειγμα του Carl Marx
«...η κριτική της θρησκείας είναι η προϋπόθεση για κάθε κριτική... Ο άνθρωπος που δεν θα έχει βρει στη φαντασμαγορική πραγματικότητα του ουρανού, όπου αναζητούσε έναν υπεράνθρωπο, παρά την αντανάκλαση του εαυτού του, δεν θα είναι πια διατεθειμένος να βρίσκει απλώς την ομοίωσή του, τον μη-άνθρωπο, εκεί όπου αναζητά, και υποχρεωτικά πρέπει να αναζητά, την αυθεντική του πραγματικότητα. Η βάση της αντιθρησκευτικής κριτικής είναι: ο άνθρωπος κάνει τη θρησκεία, όχι η θρησκεία τον άνθρωπο [...] «Η θρησκευτική αθλιότητα από τη μια μεριά είναι η έκφραση της πραγματικής αθλιότητας κι από την άλλη είναι διαμαρτυρία εναντίον της πραγματικής αθλιότητας. Η θρησκεία είναι ο στεναγμός της καταπιεσμένης πλάσης, η καρδιά ενός άκαρδου κόσμου, καθώς και το πνεύμα α-πνευματικών συνθηκών… Είναι το όπιο του λαού». Marx, Κ. (1978). Κριτική της Εγελιανής Φιλοσοφίας του Κράτους και του Δικαίου. Μτφρ. Μπ. Λυκούδης. Αθήνα: Παπαζήσης, σελ. 17

Ερωτήσεις επεξεργασίας:
-Γιατί η κριτική της θρησκείας μπορεί να είναι η προϋπόθεση για κάθε κριτική;
-Σύμφωνα με τον Marx, τι είναι τελικά η αναζήτηση και η πίστη στον Θεό;
-Πως αντιλαμβάνεστε τη φράση "η θρησκεία είναι ...του λαού";


β) Μηδενιστική αθεΐα. Το παράδειγμα του Fr. Nitzschie
«Ο Θεός είναι νεκρός. Εμείς οι χριστιανοί τον σκοτώσαμε... Τι είναι αγαθό; Αυτό που ανυψώνει στον άνθρωπο τη δίψα της δύναμης και τον κάνει ισχυρό στη θέληση για να αποκτήσει δική του δύναμη. Τι είναι κακό; Αυτό που προέρχεται από την αδυναμία. Γι' αυτό οι αδύνατοι και οι δυστυχισμένοι πρέπει να εξαφανίζονται. Αυτό πρέπει να είναι το πρώτο αξίωμα για την αγάπη του ανθρώπου προς τους ομοίους τον. Μονάχα έτσι ανυψώνεται ο άνθρωπος σε υπεράνθρωπο, που έχει προορισμό να εξαφανίσει όλους τους αδύνατους και μάλιστα χωρίς οίκτο και έλεος» .
(Απόσπασμα από τον «Υπεράνθρωπο» του Νίτσε από το βιβλίο των Θρησκευτικών της Β΄ Λυκείου, σελ. 194).
Ερωτήσεις επεξεργασίας:
-Πως κατανοείτε τη φράση: "Ο Θεός είναι νεκρός. εμείς οι χριστιανοί τον σκοτώσαμε";
-Συμφωνείτε με τις απόψεις περί αγαθού και κακού του Nitzschie; Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας.
-Γνωρίζετε πως επηρέασαν τον Ad. Hitler Ηιττλερ οι απόψεις  περί "υπερανθρώπου" του Nitzschie
-Ποιος ήρωας των comics είναι εμπνευσμένος από την νιτσεϊκή ιδέα περί υπερανθρώπου;

γ) Ψυχανάλυση και αθεΐα. Το παράδειγμα του Sigmund Freud. "Το βιβλίο στο οποίο εκθέτει εξ ολοκλήρου τις παρατηρήσεις και τις απόψεις του για τη θρησκεία είναι το 'Μέλλον μιας αυταπάτης'. Για τον Φρόϋντ η θρησκεία έχει τις ρίζες της στην αδυναμία του ανθρώπου να αντιμετωπίσει τις εξωτερικές δυνάμεις της φύσης, αλλά και τα δικά του ένστικτα και αδυναμίες. Η θρησκεία παρουσιάζεται σε ένα πρώιμο στάδιο της ψυχοδιανοητικής ανάπτυξης, όταν ο άνθρωπος δεν είναι ακόμα έτοιμος να αντιμετωπίσει αυτές τις δυνάμεις με τη λογική. Αυτό που κάνει είναι είτε να τις απωθεί, είτε να προσπαθεί να τις 'ελέγξει' με άλλες αντισταθμιστικές συναισθηματικές δυνάμεις. Σ' αυτήν την διεργασία αναπτύσσεται η λεγόμενη 'αυταπάτη', η οποία βασίζεται στις προσωπικές εμπειρίες της παιδικής του ηλικίας. Ο άνθρωπος, αντιμέτωπος με απειλητικές, ανεξέλεκτες και ακατανόητες δυνάμεις, φέρνει στο νου νου του εμπειρίες από την παιδική του ηλικία, στην οποία ένιωθε προστατευμένος από έναν πανίσχυρο πατέρα. Έναν πατέρα που θεωρούσε ισοδύναμο υπέρτατης σοφίας και δύναμης, ενώ για να κερδίσει την αγάπη και προστασία έπρεπε να υπακούει στις προσταγές του και να αποφεύγει να παρακούει τις απαγορεύσεις του. Επομένως, σύμφωνα με τον Φρόϋντ, η θρησκεία είναι μια επανάληψη των παιδικών εμπειριών, καθώς ο άνθρωπος αντιμετωπίζει τους φόβους του με τον ίδιο τρόπο, όπως όταν ήταν παιδί, δηλαδή με την προσκόλληση σε έναν παντοδύναμο πατέρα".
Πηγή: http://falsefaith.blogspot.gr/2009/04/1.html

Ερωτήσεις επεξεργασίας:
-Τι είναι η θρησκεία για τον Freud και γιατί;
-Σύμφωνα με τον Freud, γιατί ο άνθρωπος δημιούργησε τη θρησκεία;
-Συμφωνείτε με την άποψή του ότι η θρησκεία είναι μια επανάληψη των παιδικών εμπειριών όπου ο άνθρωπος αντιμετωπίζει τους φόβους του με την προσκόλληση σε έναν παντοδύναμο και τύραννο πατέρα;

δ) Υπαρξισμός και αθεΐα. Το παράδειγμα του Jean-Paul Sartre
"Ο αθεϊστικός υπαρξισμός, τον οποίο εγώ εκπροσωπώ, παρουσιάζει μεγαλύτερη συνεκτικότητα, υποστηρίζει ότι αν ο Θεός δεν υπάρχει, υπάρχει τουλάχιστον ένα ον του οποίου η ύπαρξη προηγείται της ουσίας, ένα ον που υπάρχει πριν να μπορέσει να καθοριστεί από οποιαδήποτε έννοια, και αυτό το ον είναι ο άνθρωπος , ή ,όπως λέει ο Heidegger, η ανθρώπινη πραγματικότητα. Τι σημαίνει η ρήση ότι η ύπαρξη προηγείται της ουσίας; Σημαίνει ότι, πρώτα απ’ όλα, ο άνθρωπος υπάρχει, εμφανίζεται στο προσκήνιο και μόνο μεταγενέστερα προσδιορίζει ο ίδιος τον εαυτό του. Αν ο άνθρωπος, όπως τον συλλαμβάνει ο υπαρξισμός, είναι απροσδιόριστος, είναι διότι στην αρχή δεν είναι τίποτα. Μόνο αργότερα θα είναι κάτι, και ο ίδιος θα έχει διαμορφώσει αυτό που θα είναι. Συνεπώς, δεν υπάρχει ανθρώπινη φύση, καθότι δεν υπάρχει Θεός για να την συλλάβει. Ο άνθρωπος δεν είναι μόνο ό,τι ο ίδιος αντιλαμβάνεται ότι είναι ο εαυτός του, αλλά και ό,τι θελήσει ο ίδιος να είναι έπειτα από αυτήν την ώθηση προς την ύπαρξη. [...] Ο άνθρωπος δεν είναι τίποτα άλλο, παρά αυτό που κάνει για τον εαυτό του/ παρά το πώς αξιοποιεί τον εαυτό του . Αυτή είναι η πρώτη αρχή του υπαρξισμού.  [...] Δεν υπάρχει τίποτα στον ουρανό. Ο άνθρωπος θα είναι ό,τι έχει σχεδιάσει να είναι. ‘Όχι ό,τι θα θελήσει να είναι." (Μετάφραση: Τσιμοπούλου Σταματίνα)


Ερωτήσεις επεξεργασίας:
-Πως κατανοείτε τη φράση: "αν ο Θεός δεν υπάρχει, υπάρχει τουλάχιστον ένα ον του οποίου η ύπαρξη προηγείται".
-Πως κατανοεί ο Sartre την ύπαρξη του ανθρώπου;
-Τελικά ο άνθρωπος είναι αυτό που επιθυμεί να είναι ή αυτό που έχει σχεδιάσει να είναι; Τι λέτε;

4. Η αθεΐα των Χριστιανών και των θρησκευομένων.



Μήπως όμως υπάρχει και μια άλλη μορφή αθεΐας; Η  αθεΐα των θρησκευόμενων ή ακόμη και των χριστιανών;

Για να δούμε τι γράφει επί του θέματος ένας μεγάλος υπαρξιστής χριστιανός φιλόσοφος και θεολόγος, ο Nikolai Berdayief.
«Η φοβερότερη μορφή αθεΐας σίγουρα δεν είναι αυτή που εμφανίζεται στον στρατευμένο και παράφορο αγώνα εναντίον της ιδέας του ίδιου του Θεού, αλλά αυτή που εμφανίζεται στην αθεΐα της πρακτικής ζωής, στην αδιαφορία και στην ψυχρότητα. Αυτή τη μορφή αθεΐας συχνά τη συναντάμε στους κατ’ όνομα χριστιανούς. Η παράφορη εξέγερση και πάλη κατά του Θεού μπορεί να οδηγήσουν σε περισσότερο φως και σε υψηλότερη μορφή θρησκευτικής σκέψης. Η αθεΐα ακόμη μπορεί να είναι και εξυπηρετική… μπορεί να είναι ένα μέσο αποκαθαρμού και απελευθέρωσης από δουλικές αντιλήψεις περί Θεού οι οποίες είναι παραμορφώσεις του κοινωνιομορφισμού. Η αγανάκτηση που οι χριστιανοί δείχνουν έναντι των αθεϊστών και της στρατευμένης αθεΐας, συχνά είναι ευτελής διότι είναι δικές τους παραμορφωμένες αντιλήψεις για το Θεό και ο δικός τους άθεος βίος που προκαλούν αυτή την αθεΐα. Απέδωσαν στο Θεό τις χειρότερες ιδιότητες: αυτοϊκανοποίηση, ανόητη εμμονή, θηριωδία και αγάπη για την πιο χαμηλή υποταγή».

Μπερντιάεφ, Ν. (1967). Αλήθεια και Αποκάλυψη. Εισαγωγή, μετάφραση, σημειώσεις Χρήστου Μαλεβίτση. Αθήνα: Δωδώνη, σελ. 149.

Ερωτήσεις επεξεργασίας:
-Πως κατανοεί στο παρόν απόσπασμα την αθεΐα ο N. Berdayief;
-Η αναζήτηση του Θεού μπορεί να είναι πάλη και αμφισβήτηση του Θεού (ας θυμηθούμε και τις πρώτες φετινές συναντήσεις μας);
-Πως κρίνει ο συγγραφέας του χριστιανούς που εναντιώνονται με φανατισμό απέναντι στους άθεους; Ο λόγος του θεωρείτε ότι είναι σκληρός και πραγματικός ή απλά υπερβολικός;
-Τελικά μπορεί να υπάρξει διάλογος μεταξύ χριστιανών και άθεων; Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας.

5. Ο διάλογος Χριστιανισμού με ιδεολογίες σοσιαλιστικής και αθεϊστικής κατεύθυνσης.

α) Νεορθόδοξοι - Ένα ιστορικό παράδειγμα στην Ελλάδα.
Διάλογος«Αρχές της δεκαετίας του ‘80 προστέθηκε η έκπληξη των “νεορθοδόξων”. Κάποιοι συγγραφείς και καλλιτέχνες της Αριστεράς, “κομμουνιστές αλλά όχι μαρξιστές”, όπως χαριτολογούσε ο Κωστής Μοσκώφ, άρχισαν να μιλάνε για την Παράδοση, την εκκλησιαστική Ορθοδοξία, την ελληνική ταυτότητα. Η γλώσσα τους δεν είχε τίποτε να κάνει με τα ξύλινα φληναφήματα που ακούει ο Νεοέλληνας από την “επίσημη” εκκλησία, τα ηθικολογικά κηρύγματα, τα “θρησκευτικά” του σχολείου.
Οι δημοσιογράφοι μπερδεύτηκαν: “τι είναι αυτοί”; απορούσαν. “Ορθόδοξοι δεν είναι, αφού η κατεστημένη Ορθοδοξία μιλάει άλλη γλώσσα, όμως κάτι νέο δείχνουν στην Ορθοδοξία - να τους πούμε, λοιπόν Νεορθόδοξους”!
Θόρυβος στον Τύπο “διάλογος Ορθοδοξίας και Μαρξισμού”, πολιτικό ζητούμενο η κοινωνιοκεντρική ελληνικότητα ένσαρκη στη λαϊκή ευσέβεια: να συνειδητοποιηθεί σαν αντιπρόταση στον Ιστορικό Υλισμό μαρξιστών και “φιλελεύθερων”. Για πρώτη φορά η αμφισβήτηση σάρωνε όχι μόνο την επιδερμική συμπτωματολογία, σκόπευε τον ξιπασμένο μεταπρατισμό, τα δάνεια ιδεολογικά δεκανίκια».

Χ. Γιανναράς, «Επετειακή αναδρομή», εφημ. Καθημερινή, 18.11.2007.

β) «…Η συζήτηση, στον δημόσιο χώρο, πραγματικοτήτων με δημόσιο χαρακτήρα, καθώς εντός αυτού αναπτύσσονται, με αυτόν διαλέγονται, από αυτόν επηρεάζονται και αυτόν συνδιαμορφώνουν, δεν αποτελεί πολυτέλεια, πολύ περισσότερο δεν αποτελεί ύποπτη υπερβολή, απερισκεψία, αλλά βαθιά αναγκαιότητα η οποία κυρίως και πάνω από όλα συνδέεται με την ιστορική στιγμή. Τόσο η Εκκλησία, όσο και η Αριστερά, αποτελούν  σημεία αναφοράς μεγάλων τμημάτων του ελληνικού λαού, από τα οποία απαιτείται τολμηρή και ξεκάθαρη κατάθεση θέσεων.



Βέβαια, μια τέτοια προσπάθεια προϋποθέτει κατάφαση στην αλλαγή ενός κόσμου που αλλάζει και μας αλλάζει, τη στιγμή που όσο εμείς αλλάζουμε τον αλλάζουμε. Ένα πέρασμα, δηλαδή, από την ανεύθυνη παρακολούθηση-ενοχοποίηση της ζωής των άλλων, στην έμπονη ζωή με τον άλλο, ζωή για τον άλλο, ζωή στον άλλο. Μια αναχώρηση από την εργαλειακή - συστημική κατανόηση του ανθρώπου και μια αυτοπαράδοση στο θαύμα του κοινού, όχι κατ’ ανάγκην ταυτόσημου, βηματισμού...».

Σταμούλης, Χρ., για το συνέδριο «Εκκλησία και Αριστερά», που οργάνωσε το Τμήμα Θεολογίας του ΑΠΘ, σε συνεργασία με την Ιερά Σύνοδο της Εκκλησίας της Ελλάδος, 22-23 Ιανουαρίου, στη Θεσσαλονίκη. Ανακτήθηκε από: http://www.alterthess.gr/content/ekklisia-kai-aristera & https://enthemata.wordpress.com/2013/01/20/ekklisia/


6. Για έναν τελικό προβληματισμό. Ένα έμπρακτο παράδειγμα και συζήτηση στην τάξη.

 Συζήτηση ιερέα με έναν άθεο. Κύπρος.... Εργασία στην τάξη: η κάθε ομάδα να παρουσιάσει το απόσπασμα που της δόθηκε.



Τελικά μήπως οι άθεΐοι είναι ενάντια στη θρησκεία;
Αλλά και ο Χριστιανισμός δεν εναντιώνεται στη θρησκεία;

Επομένως μήπως υπάρχουν περισσότερα να συζητήσουν οι άθεοι και οι χριστιανοί διατηρώντας πάντα τις ιδιαίτερες απόψεις τους;



7. Μετα από όλα αυτά:
α) Ποια μπορεί να είναι τα σημεία διαλόγου και οι κοινές αναζητήσεις μεταξύ ενός άθεου κι ενός χριστιανού;

β) Μπορείτε να σχολιάσετε τα παρακάτω λόγια του Ευαγγελίου:

"Πιστεύω, Κύριε!
Αλλά βοήθησέ με, γιατί η πίστη μου δεν είναι δυνατή" 

(Μκ. 9, 24)



Με λίγα λόγια
         
Ο διάλογος μεταξύ άθεων και χριστιανών είναι εφικτός, εφόσον υπάρχει ο αλληλοσεβασμός και η ανεκτικότητα. Ενδεχομένως μπορεί να έχουν πιο πολλά κοινά σημεία και να αναζητούν την αλήθεια του Θεού ή του κόσμου στη δική τους περιρρέουσα ατμόσφαιρα κι άσχετα βέβαια πως ο καθένας την αντιλαμβάνεται και την αποκωδικοποιεί. Στο σημείο αυτό ας μη ξεχνάμε ότι το προσωπικό θρησκευτικό  βίωμα και η εμπειρία από τις θρησκευτικές κοινότητες διαδραματίζουν πρωταγωνιστικό ρόλο στην αναζήτηση του Θεού. Για παράδειγμα μια ενοχική θρησκευτική κοινότητα παρουσιάζει τη λύτρωση ως "πνιγμό". Τότε προτιμότερη είναι η ζωή χωρίς θεό παρά η σχέση με έναν τύραννο ή έναν δουλέμπορο ανώτερο ον.
           Ειδικά οι χριστιανοί οφείλουν να μη λησμονούν ότι ο διάλογος της ζωής με ανθρώπους άλλων θρησκευτικών κοινοτήτων ή άθεων αποτελεί στοιχείο της ταυτότητας της ίδιας της εκκλησιαστικής ζωής. Αντίθετα ο φανατισμός αμαυρώνει τις ενέργειες του Αγίου Πνεύματος και δυναμιτίζει τις σχέσεις μεταξύ διαφορετικών ανθρώπων. Έτσι το γεγονός της Εκκλησίας μεταβάλλεται σε γεγονός θρησκειοποιημένης εμπειρίας που εξυψώνει το "αυτο-είδωλο".
Ωστόσο, σύμφωνα με τον Απόστολο Παύλο: "ο καρπός του Αγίου Πνεύματος είναι η αγάπη, η χαρά, η ειρήνη, η μακροθυμία, η καλοσύνη, η αγαθότητα, η πίστη η πραότητα, η εγκράτεια" (Γαλ. 5, 22-23).
      Κι οι άθεοι όμως απαιτείται να μη διακηρύσσουν τις απόψεις τους με μένος θρησκευτικό, δημιουργώντας μια ακόμη θρησκεία. Έτσι αντιλαμβάνονται τον κόσμο με θρησκειοποιημένα αντανακλαστικά και ειδωλοποιούν το ίδιο το εγώ τους. Επομένως καταλήγουν να υμνούν με διαφορετικό τρόπο αυτό που πραγματικά αντιμάχονται.
          Τελικά, μήπως το πρόβλημα είναι ο εαυτός μας και η αντίληψη που έχουμε για τη θρησκεία;
Τι είναι όμως θρησκεία; 
Ο Χριστιανισμός είναι θρησκεία;
Αυτά κι άλλα πολλά στην επόμενη θεματική ενότητά μας...

Επίσης, μπορείτε να δείτε και την πρόταση του Β1 του "Βενετοκλείου" - 1ου ΓΕΛ Ρόδου με ένα πραγματικά χρήσιμο βίντεο για συζήτηση. Για να το δείτε ΠΑΤΗΣΤΕ ΕΔΩ