Πέμπτη, 2 Φεβρουαρίου 2017

2.5 Σωτηρία - Α΄ Λυκείου


"Αν ο Χριστός δεν αναστήθηκε, 
τότε το μήνυμά μας είναι κενό και η πίστη μας είναι κενή"
 (Α΄ Κορ. 15, 14)

Εισαγωγή
Στις γιορτές της Εκκλησίας αποτυπώνεται το σχέδιο του Θεού για τη σωτηρία του κόσμου από το κακό. Στην Παλαιά Διαθήκη οι Πατριάρχες μιλούν για τον Έναν Θεό, ενώ οι Δίκαιοι και οι Προφήτες προετοιμάζουν τον δρόμο για τον ερχομό του Μεσσία (=Χριστός, σωτήρας του κόσμου). Στην Καινή Διαθήκη ο Υιός του Θεού γίνεται άνθρωπος στο πρόσωπο του Ιησού από τη Ναζαρέτ, του Χριστού και Λυτρωτή όλης της οικουμένης. Οι μαθητές του Χριστού και οι ανά τους ιώνες μαθητές Του, που αποτελούν την Εκκλησία που την καθοδηγεί το Άγιο Πνεύμα που αποστέλει ο Θεός Πατέρας κατα την Πεντηκοστή, αποκαλύπτουν την αγάπη του Τριαδικού Θεού και με τον βίο τους παρουσιάζουν ως παράδειγμα τον ίδιο τον Κύριο, ο οποίος είναι ο Σωτήρας των εθνών.
Με χαρισματικό και πνευματοφόρο τρόπο η Εκκλησία θυμάται μέσα από τις γιορτές όλα αυτά τα γεγονότα του παρελθόντος στο παρόν και καθοδηγεί το μέλλον των χριστιανών αλλά και όλης της κτίσης με σκοπό την οριστική νίκη επίκάθε μορφής θανάτου (βιολογικού, υπαρξιακού και κοινωνικού).

Βέβαια η έννοια της σωτηρίας περιέχει ιδιαίτερη σημασία σε όλες τις θρησκείες. Οι θρησκείες επαγγέλονται τη σωτηρία του ανθρώπου από το κακό, άσχετα πως εννοούν τη σωτηρία και το κακό.

Μέσα από τη σημερινή μας ανάρτηση-συνάντηση θα ήθελα να ανακαλύψουμε την έννοια της σωτηρίας κυρίως στις μονοθεϊστικές θρησκείες και ιδιαίτερα στη χριστιανική θεολογική παράδοση.   

Λάβετε θέσεις και φύγαμε!

1. Περιστατικά σωτηρίας

Ι. Στις παρακάτω εικόνες και το βίντεο:

Ποιος σώζει;
Από τι σώζει;
Με ποιο τρόπο σώζει;

Πως φαντάζεστε την αντίδραση του σωζόμενου;


ΙΙ. Εσείς έχετε να διηγηθείτε κάποιο περιστατικό σωτηρίας δικό σας ή της οικογένειας σας ή ακόμη και κάποιου κοντινού ανθρώπου.

2. Η ορθόδοξη χριστιανική πίστη και οι άλλες χριστιανικές παραδόσεις και θρησκείες για τη σωτηρία

Αφού κάθε ομάδα μελετήσει το κείμενο που της δόθηκε στα ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, στη συνέχεια  θα πρέπει να παρουσιάσει ποια είναι η σημασία της σωτηρίας σε κάθε θρησκεία. Η παρουσίαση μπορεί να λάβει τη μορφή τηλεοπτικής ή ραδιοφωνικής εκπομπής.
Οι θρησκείες που θα ασχοληθούμε είναι οι ακόλουθες:
Ισλάμ

Χριστιανισμός
Ιουδαϊσμός










Ινδουισμός


Έπειτα θα προχωρήσουμε σε μια ηχογράφηση στο κινητό τηλέφωνο ενός σύντομου ραδιοφωνικού σποτ με θέμα "Η σωτηρία ..." στη θρησκεία που επεξεργάστηκε κάθε όμαδα!






3. Οι διαφορετικές θεωρήσεις της σωτηρίας στη χριστιανική θεολογική παράδοση - Ένας συλλογικός και εικονικός προβληματισμός 

Στη χριστιανική παράδοση η λέξη σωτηρία απαντά δίπλα από τις ακόλουθες λέξεις, λαμβάνοντας κάθε φορά διαφορετική σημασία. Μέσα από τις εικόνες της μέλλουσας κρίσης της ανατολικής και δυτικής θεολογικής παράδοσης θα προσπαθήσουμε να ταιριάξουμε τις κατάλληλες λέξεις και σταδιακά να ανακαλύψουμε το νόημά τους.

Οι λέξεις είναι: 
συλλογική πίστη/έργα
ατομική πίστη/έργα
νόμος ή χάρη
σχέση σωτηρίας και τιμωρίας

Ας παρατηρήσουμε τις εικόνες και στη συνέχεια ας διαβάσουμε τα κείμενα που μας δόθηκαν στα Φύλλα Εργασίας:

  1. Rosso Fiorentino Giovanni Battista di Jacopo (1494 - 1540), Αλληγορία της Σωτηρίας με την Παρθένο, το παιδί Ιησού, την Αγία Ελισάβετ και τον Ιωάννη τον Βαπτιστή (1522).

2. El Greco, Η Λατρεία του Ονόματος του Ιησού (1570).


3. Stefan Lochner, The Last Judgement (1435)



4. Jean Cousin, The Last Judgement,1560


5. Μιχαήλ Άγγελος, Τελική Κρίση, (Capella Sixtina, 1483)


6. Viktor Vasnetsov, Ημέρα της Κρίσεως (Ρωσία, 1904 μ.Χ.)


7. Γεωργίου Κλώντζα, Δευτέρα Παρουσία (Κρήτη, 16ος αι)

8. Δευτέρα Έλευσις

4. Ο παράδεισος και η κόλαση σε ένα βίντεο

Θεωρείτε ότι αυτό το βίντεο αποτυπώνει τον παράδεισο και την κόλαση;
Το μήνυμα του βίντεο μπορεί να αναφέρεται και σε αυτή τη ζωή; Να δώσετε ορισμένα παραδείγματα.
Επίσης, με την έρευνα μας μέχρι στιγμή θεωρείτε ότι αυτό το βίντεο αποτυπώνει σε γενικές γραμμές τη σωτηρία στη χριστιανική θεολογία;


5. Για ένα τελικό προβληματισμό: Η σωτηρία στην τρέχουσα επικαιρότητα

Με αφορμή τις πρώτες συζητήσεις μας επί του θέματος καθώς και τον προβληματισμό από το παραπάνω βίντεο, θα ήθελα η κάθε ομάδα να γράψει μια ανοικτή επιστολή στους ηγέτες των κρατών με θέμα: "Δε ξέρετε καλά, κυρίες και κύριοι, τι σημαίνει σωτηρία...".
Νομίζω ότι είναι το πλέον επίκαιρο μήνυμα... Τι λέτε;

Επίλογος
Η σωτηρία στις θρησκείες έχει ποικίλα νοήματα. Από το σβήσιμο της ύπαρξης και τη μετενσάρκωση σε μια καλύτερη ζωή στις ανατολικές θρησκείες μέχρι την ακεραιότητα της ύπαρξης ή ενός τμήματος του ανθρώπου στις μονοθεϊστικές.
Στον Χριστιανισμό η σωτηρία γίνεται κατανοητή σε δύο επίπεδα. Το πρώτο αναφέρεται στη λύτρωση από κάθε μορφή κοινωνικού κακού και τον αγώνα για δικαιοσύνη, ειρήνη, ισότητα, αγάπη. Στόχος είναι η σωτηρία μέσω της θεραπείας του εγωκεντρισμού και ή έξοδος από το "κλειστό εγώ" (για να θυμηθούμε και τους προβληματισμούς μας στο θέμα της αυτογνωσίας!!!). Όπως με ενάργεια έλεγε ο Άγιος Παΐσιος ο Αγιορείτης: "ή όλοι στον Παράδεισό ή κανένας στην κόλαση" ή αλλιώς όπως έγραφε ο Νίκος Καζαντζάκης: "ή όλοι θα σωθούμε ή κανένας".

Το δέυτερο επίπεδο επεκτείνεται στη σωματοψυχική ακεραιότητα (σώος - σωτηρία) του ανθρώπου από το θάνατο. "Αν ο Χριστός δεν αναστήθηκε, τότε το μήνυμά μας είναι κενό και η πίστη μας είναι κενή", όπως έλεγε ο Απόστολος Παύλος (Α΄ Κορ. 15, 14). Σωτηρία για τους χριστιανούς είναι η χαρά και ο έρωτας για το φως του Θεού, που φωτίζει κάθε άνθρωπο και τον καθιστά ικανό να βλέπει στο πρόσωπο του συνανθρώπου του τον ίδιο τον Χριστό!

Ολοκληρώνοντας τη θεματική έννοια της θρησκευτικότητας, να υπενθυμίσω τα βασικά σημεία της που εξετάσαμε στην τάξη: πίστη, λατρεία, προσευχή, γιορτή, σωτηρία).

Όμως, αν η θρησκεία κλειστεί στον εαυτό της, τότε αυτόματα μεταβάλλεται σε μια κλειστή λέσχη. Ειδικότερα, η Εκκλησία μέσα από την ύπαρξή της και τη θεολογική και βιωματική εμπειρία της νοηματοδοτεί τη σύγχρονη κοινωνία. Όμως, τι σημαίνει "Εκκλησία" και "ευχαριστία"; Ποια είναι η ταυτότητά της και πως φανερώνεται η ενότητά της; Υπάρχουν όρια και νομικές ερμηνείες στο εκκλησιαστικό βίωμα; 

Γι'  αυτά και άλλα πολλά, θα τα πούμε στην τάξη και στο ιστολόγιο στην επόμενη θεματική μας ενότητα με τίτλο "Κοινότητα".