Σάββατο, 14 Απριλίου 2018

4.3 Δικαιώματα (Α΄ Λυκείου 2017-18)

"Όπως θέλετε να σας συμπεριφέρονται οι άνθρωποι, 
έτσι ακριβώς να συμπεριφέρεστε κι εσείς σ'  αυτούς" 
(Λκ. 6, 31)

Εισαγωγή
Η αγάπη δεν έχει όρια. Ή αν προτιμάτε από μόνη της η αγάπη αποτελεί όριο που απελευθερώνει. Στις τελευταίες μας συναντήσεις γνωρίσαμε όχι μόνο λόγους αγάπης αλλά και πράξεις. Ωστόσο, το κακό στον κόσμο έχει διάφορες μορφές και επείγουν πρωτοβουλίες από όλους τους φορείς καλής θέλησης αλλά και τον καθένα μας προσωπικά. Ιδιαίτερα η ευθύνη των θρησκειών στην καταπολέμηση κάθε μορφής κακού είναι σημαντική και καίρια.
Ειδικότερα, οι θρησκείες οφείλουν να σεβαστούν τα δικαιώματα κάθε ανθρώπου και να αγωνιστούν για την υπεράσπισή τους σε κάθε τόπο.

Τι εννοούμε όμως με τον όρο δικαιώματα;
Οι θρησκείες είναι υπεύθυνες για την παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιώματων;
Ποια είναι η ευθύνη τους για την υπεράσπιση των ανθρωπίνω δικαιωμάτων;
Άραγε η χριστιανική παράδοση έχει σχέση με τα ανθρώπινα δικαιώματα; Αν ναι, ποια είναι αυτή η σχέση;
Ας ξεκινήσουμε λοιπόν τις αναζητήσεις μας.
1. Ανθρώπινα δικαιώματα και καθημερινότητα.
Ως έναν πρώτο προβληματισμό, ας ξεκινήσουμε με την διερεύνηση και τον εντοπισμότων ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην καθημερινή ζωή. 
Με αφορμή το εποπτικό υλικό του Φ.Μ. και το ακόλουθο βίντεο, δημιουργούμε έναν χάρτη εννοιών με κεντρική λέξη "δικαιώματα". 

Στη συνέχεια, συνδέουμε, ταξινομούμε και υπογραμμίζουμε τις πιο σημαντικές έννοιες για το θέμα μας.

Ποιες είναι οι απαντήσεις μας; Ας προσπαθήσουμε να τις επαληθεύσουμε με τη βοήθεια του παρακάτω βίντεο.


2. Αναφορές στη σχέση του Χριστιανισμού με τα ανθρώπινα δικαιώματα.
Οι θρησκείες και ειδικά ο Χριστιανισμός συνδέονται με τα ανθρώπινα δικαιώματα; 
Αν ναι, ποια είναι η σχέση του Ευαγγελίου με την αδελφοσύνη, τη δικαιοσύνη, την ισότητα και την ελευθερία;
 Διαβάζουμε τα βιβλικά κείμενα (π.χ. Λουκ 6,31, Κολ 3, 11, Γαλ 3,28, Ιακ 1, 1. 4-6, Ησ. 26, 9) του Φ.Μ. και τα συνδέουμε με σύγχρονα δικαιώματα.
   
3. Περιπτώσεις σεβασμού και καταπάτησης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ζητήματα ευθύνης των θρησκειών.
Παρατηρήσαμε τη σημαντική επιρροή της χριστιανικής θεολογίας και της εκκλησιαστικής πράξης στη διαμόρφωση των ανθρώπινων δικαιωμάτων (ξέχωρα από τις όποιες αστοχίες των χριστιανών). Ωστόσο, ο κόσμος έχει αλλάξει; Υπάρχει σεβασμός των δικαιωμάτων κάθε ανθρώπου; Και πριν από αυτή την ερώτηση. Γνωρίζουν όλοι τα δικαιώματά τους;

Αφού διαβάσουμε το απόσπασμα του Σταύρου Ζουμπουλάκη και το κειμενικό υλικό από την ιστοσελίδα του διεθνούς ΜΚΟ "Ενωμένοι για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα", στη συνέχεια συντάσσουμε ανά ομάδες μια επιστολή διαμαρτυρίας. Στην επιστολή αυτή εσείς θα επιλέξετε το συγκεκριμένο θέμα και τον παραλήπτη της. Ως βασικός άξονας θα είναι η αποτύπωσητης παραβίασης ανθρωπίνων δικαιωμάτων στον κόσμο και η δική σας διαμαρτυρία με επιχειρήματα.

4. Θρησκευτικά δικαιώματα στον σύγχρονο κόσμο - διδασκαλίες και πρακτικές των θρησκειών.
Ο κάθε πιστός είναι υπεύθυνος για την υπεράσπιση των ανθρώπινων δικαιωμάτων. Ωστόσο, οι θρησκείες οφείλουν να εμπνέουν μια δυναμική υπεράσπιση των ανθρώπινων δικαιωμάτων. Ποιες είναι άραγε οι θέσεις τους;
Διαβάζουμε το απόσπασμα από το κείμενο του νυν Αρχιεπισκόπου Τιράνων και πάσης Αλβανίας Αναστασίου, ο οποίος είναι ένας μεγάλος σύγχρονος θρησκειολόγος. Έπειτα, σε ομάδες δημιουργούμε έναν εννοιολογικό χάρτη , στον οποίο αποτυπώνονται και συνδέονται οι θρησκευτικές παραδόσεις του κειμένου με τις πανανθρώπινες αξίες.


5. Προσωπική τοποθέτηση έναντι της προάσπισης, αλλά και της καταπάτησης των δικαιωμάτων.
Οι θρησκείες στο βασικό τους πυρήνα έχουν την ανθρωπιά. Οιπροτάσεις τους για μια καλύτερη ζωή θεωρώ ότι είναι σημαντικές και για τον σύγχρονο άνθρωπο. Αρκεί να θεραπευτεί κάθε μορφή φανατισμού.

Ποια είναι η δική μας τοποθέτηση έναντι της προάσπισης αλλά και της καταπάτησης των δικαιωμάτων;
Παρατηρούμε τις εικόνες του Φ.Μ. και προσπαθούμε να απαντήσουμε το ερώτημα: Μπορεί το δικαίωμα του ενός να αναιρεί την ελευθερία του άλλου;


Επίλογος
Αναμφισβήτα, ο θρησκευτικός κόσμος -ξέχωρα από τις όποιες αποτυχίες του- έχει συμβάλλει στη δημιουργία ενός πιο ανθρώπινου κόσμου. Ιδιαίτερη είναι η συμβολή του Χριστιανισμού. Το παράδειγμα του Χριστού είναι ρηξικέλευθο και έφερε ανατροπή στα στερεότυπα και τις προκαταλήψεις της εποχής Του. Θεωρώ όμως ότι ακόμη και για την εποχή μας είναι ριζοσπαστικό το έμπρακτο μήνυμα του Ευαγγελίου και των Πατέρων της Εκκλησίας.

Απέναντι στην παγκόσμια καταπάτηση των ανθρώπινων δικαιωμάτων, ο ρόλος των θρησκειών είναι σημαντικός. Αρκεί όμως η θεραπεία των φονταμενταλιστικών λόγων και έργων και οπωσδήποτε του φανατισμού. Αυτό όμως θα είναι το θέμα μιας επόμενης ανάρτησής μας.